Con motivo do Día internacional do libro e dos dereitos de autor, hoxe ao mediodía presentaremos no Consello da Cultura Galega Do orixinal ao libro, o primeiro manual de edición técnica en galego que preparou o editor Juan L. Blanco Valdés. Jacobo Bermejo, presidente do Clúster do Produto Gráfico e do Libro Galego acompañaranos nesta presentación. Este magnífico manual, prologado polo ortotipógrafo galego José Martínez de Sousa, proporciona boas doses de autoestima para o conxunto do sector editorial en Galicia ao tempo que fixa en galego os criterios dunha edición textual de calidade. Beizóns para Juan L. Blanco.
O Día internacional do libro deste ano está, inevitablemente, presidido polo interese sobre as relacións entre as novas tecnoloxías e o libro. Onte fixen dúas pequenas entrevistas para senllos programas da TVG (os informativos e «Acompáñenos») onde esta cuestión aparecía como a principal preocupación das entrevistadoras. Insistín na fortuna que temos os editores contemporáneos de poder participar neste cambio do paradigma da comunicación cultural, que non se producía dnede ha imáis de cincocentos anos, ao tempo que o libro terá distintos futuros, na medida que coexistirán soportes analóxicos e dixitais durante un período que non sabemos aínda estimar.
Boa xornada do libro. Hoxe recomendo visitar as librarías e bibliotecas galegas. Estamos todos de festa.
Anxo e Gracia, os responsables de Trafegando ronseis, un dos nosos blogs amigos, tiveron a deferencia de agasallarnos con este selo violeta, un premio que, segundo os seus creadores brasileiros, pretende salientar a aqueles blogs que achegan algunhas sensacións cor violeta como «magia,encantamento, graciosidade, magnetismo...e tudo aquilo que parece mágico». Beizóns para eles dous.
Os promotores do selo violeta, que xa está correndo entre a marabillosa rede de blogs escolares galegos, establecen que as regras que se deben respetar para utilizalo son:
– Exhibir o Selo Violeta no seu blogue coas regras;
– Indicar cantos blogues consideras que merecen este selo;
– Avisar aos indicados, non te esquezas diso!;
– Escribir dous poderes máxicos que xa imaxinaches ter.
Eu que son ben guiado respectarei as tres primeiras, xa que a cuarta non consigo imaxinala, coa excepción de que consideremos como poderes máxicos desta brétemas o valor teimoso da tolerancia e o esforzo de atención que require a lectura. Ben sei que son moitos os blogs que visito merecedores deste selo por atesourar os mellores valores do fantástico e da maxia. Con todo escollo apenas tres moi achegados para que eles, se o consideran oportuno, continúen esta roda: Arume dos Piñeiros, Días estranhos e Alfaias.
Recomendo vivamente ler e arquivar a entrevista que Roxelio Garrido realizou ao poeta Carlos Oroza con motivo do seu setenta e cinco aniversario. Admiro moito a Carlos, o noso poeta camiñante. Cada encontro con el na rúa é unha beizón, a pesar de que el humildemente afirma que «Todas las tardes paseo mi derrota por las calles de Vigo, alguna vez me paro en la orilla y espero algún barco». Beizóns, Carlos!
No artigo da semana expreso as miñas beizóns á consellaría de Cultura de Vigo pola súa aposta de creación de bibliotecas muncipais de barrio, que deben ir cubrindo a nefasta carencia bibliotecaria viguesa.
Este é o mellor anuncio cultural que limos en Vigo na última década. Apostar pola creación de bibliotecas públicas é a medida máis futurista e revolucionaria que poden acometer as administracións locais. Hoxe a biblioteca pública convertiuse na primeira institución cultural de cada comunidade local, de cada barrio, de cada comunidade; ademais do seu carácter de infraestrutura esencial dentro dos equipamentos socio educativos. Ata agora, Vigo foi en cuestión de bibliotecas públicas un auténtico desastre; un modelo, nos congresos de bibliotecarios, dunha situación carencial límite. Afortunadamente, semella que Xesús López Carreira, o concelleiro nacionalista vigués de Cultura, tomou boa nota do modelo da rede municipal coruñesa de bibliotecas e aproveitando o Plan Estatal de Investimento Local arrisca coa posta en marcha da primeira biblioteca de barrio. Non teño dúbida que situación viguesa comezará así a reconducirse, ao que debe axudar, tamén, a creación da prometida biblioteca do estado (para a que non hai aínda ubicación). Agora o importante é que en decembro se abrirá esta primeira biblioteca do Calvario, logo a de Navia, logo… Iníciase, pois, un camiño de esperanza para a política de lectura pública en Vigo. Beizóns para Xesús López Carreira.
Hoxe estas brétemas chegan os seu cuarto aniversario. Dende aquela primeira anotación, levamos 2.240 (513 neste cuarto ano), decrecendo un chisco o noso ritmo de publicación Ben é certo que desde o pasado mes de abril, desdobramos a nosa voz coa creación do blog de Xerais, razón pola que estas brétemas abandonaron case completamente o seguimento da produción da editorial, principal eixo do meu traballo profesional. Segundo indica o contador, ao longo deste ano tamén baixaron notablemente as visitas, situándose por riba das 2.000 á semana (120.000 dende o pasado ano). Tematicamente o blog continuou polos seus camiños fundacionais, interesándose moito polo seguimento da lectura galega e as literacidades contemporáneas, así como pola educación para a paz e os dereitos humanos, o que non impediu que continuemos coas nosas entusiastas crónicas celestes ou con comentarios sobre actualidade política e cultural galegas. Repasando o que foi este cuarto ano, atopo algunhas anotacións que merecen ser lembradas. No mes de xaneiro a da recuperación dos merdeiros no entroido de Vigo; en febreiro as dúas anotacións sobre historias de fútbolrebelde; en marzo a da economía do gratuíto; en abril a da celebración do «Serán pola paz»; en maio a da lectura en pantallas; en xuño a de editores do século XXI, a raíz do manifesto de Sara Lloyd; en xullo a realizada sobre a intelixencia de Barreras; en agosto a da polémica de Steiner e o galego; en setembro a necrolóxica in memoriam de Suso Jares; en outubro as palabras de despedida de Ramiro Fonte; en novembro as quince características óptimas dun e-book e en decembro a nosa contundente denuncia dos bombardeos sionistas sobre Gaza. Creo que o vídeo do ano no blog foi o da cincenta moribunda, a crónica celeste máis auténtica foi a do escandaloso remate da pasada tempada e a beizón máis vibrante (houbo moitas) a da posta en marcha das Ediçoes Nelson de Matos. A pesar de que non mo aconsellan os especialistas, decidín continuar co proveedor e deseño inicial do blog, actualizándoo só coas utilidades que considero imprescindibles, e coa da relación dos blogs que leo, xa que sigo crendo que o valor fundamental de cada un dos blog está na permanencia da voz do seu autor, é alí onde reside a credibilidade desa identidade individual de dominio público e da comunidade que crea ao seu arredor. Iso non quere dicir que desmereza o valor deses blogs lumieiras, extraordinariamente coidados e traballados para sorprendernos cada día aos lectores co seu galano. Dende hai catro anos, a comunidade do blogs en galego ampliouse moito e hoxe xa é imposible seguir as anotacións de todos os seus membros, como intentabamos facer daquela. O que se gañou en perímetro (cinco milleiros de blogs son moitos, a verdade), perdeuse en identidade da comunidade. Hoxe son as redes sociais e as pequenas comunidades de blogs especializados tematicamente as que protagonizan aquel espírito entusiasta do primeiro blogomillo, tendencia que penso se intensificará aínda moito máis no futuro inmediato. Aproveito esta anotación recompilatoria e de autobombo para agradecer a participación a todos os comentaristas do blog (máis de tres mil ao longo deste ano), a pesar de que nalgunhas ocasións discrepo abertamente das súas posicións, mais tamén considero que deben ser respectadas, xa que este espírito tolerante e aberto é o propio da nosa cultura blogueira. Beizóns, tamén, para os lectores e lectoras anónimos, que tantas veces me fan arroibar cando din que seguen as brétemas. Aquí continuaremos, mentres teñamos algo interesante que contar e tempo (iso é o máis escaso) para facelo, coa mesma esperanza, ilusión e humildade do primeiro día.
Os lectores e lectoras destas brétemas saben da miña admiración polo proxecto empresarial de Barreras, o estaleiro vigués que está montando buques futuristas na nosa Beiramar. Hoxe debemos volver a abenzoar aos responsables de Barreras polo seu decidido apoio á nosa lingua, nun momento especialmente difícil no que unha parte da clase empresarial viguesa amosa en privado intencións de deitarse nos brazos castelanófonos (nos vindeiros días, segundo as informacións das que dispoño, pode producirse un pronunciamento involucionista público). Barreras adoptando progresivamente o galego como a súa lingua vehicular (na documentación interna, na rotulación, nas relacións laborais como co entorno dos seus proveedores) recunca na súa aposta por estratexias futuristas e de innovación: neste caso pola tecnoloxía punta que simbolicamente atesoura a nosa lingua. A intelixencia empresarial de Francisco González Viñas, o presidente do esteleiro, unindo á innovación coa causa da lingua é a mellor inxección de entusiasmo que recibimos estes días. Beizóns para el e para os traballadoras da factoría.
A Federación de Libreiros de Galicia elixiu nova xunta directiva. Durante os vindeiros catros a federación será presidida por Xurxo Patiño, o noso bo amigo e responsable da Libraría Librouro de Vigo. Xaime Corral, brillante presidente durante case unha década, continúa na directiva como tesoureiro. Non hai dúbida que este novo equipo de libreiros galegos do sur, onde tamén están Arximiro Blanco e Benxamín Riobó, ten importantes retos que enfrontar neste momento de difícil reconversión do conxunto do sector do libro (e moi especialmente da súa distribución e comercialización). Os nosos mellores desexos de éxito para todos eles catro.
Esta é unha das experiencias máis bonitas e máis orixinais que coñezo de fomento da lectura entre os pequenos. Concibir a biblioteca como fogar das palabras e dos libros, considerala como espazo para compartir a vida e os libros, ubicala como eixo da vida cultural dunha comunidade é unha aposta preciosa de Espazo Lectura. Unha experiencia que abre un vieiro de esperanza, un modelo para compartir. Beizóns para os amigos e amigas de Espazo Lectura.
O pasado día do libro presentouseÁnxel Casal, un editor para un país(Catálogos de Lar e Nós), un magnífico volume, coordinado por Alfonso Mato e coeditado polo Seminario de Estudos Galegos e o Consello da Cultura Galega. A edición desta obra supón, tras o traballo de Ernesto Vázquez Souza, un paso definitivo para fixar a historia da edición en galego no primeiro terzo do século XX, xa que se compila e cataloga todo o fondo bibliográfico editado por Ánxel Casal en Lar (xunto a Leandro Carré Alvarellos) coma logo en Nós, xa en solitario, onde se recollen todos os nosos clásicos da xeración das Irmandades da Fala e do Seminario de Estudos Galegos. Ademais, a publicación desta obra ten particular importancia para a difusión do fondo bibliográfico histórico en galego (o que constitúe un formidable recurso didáctico para o ensino da literatura galega do século XX), xa que tamén se pode descargar na rede, incluíndo a reprodución da totalidade das cubertas dos libros publicados polo editor mártir. Tras o éxito rotundo da celebración do ano dedicado a Xosé María Álvarez Blázquez, a edición do catálogo de Casal volve poñer sobre a mesa a necesidade de dedicarlle unha homenaxe semellante ao editor que “fixo máis que todos nós”. Beizóns a Alfonso Mato e ao seu equipo de colaboradores por tan formidable achega.
Aledeimei moito do nomeamento da Margarita Ledo Andión como novo membro da Academia Galega. Un recoñecemento xustísimo á traxectoria de Marga, vencellada ao mundo da creación literaria, do audiovisual e da comunicación, un perfil que moderniza a institución e a obrigará a dialogar máis estreitamente coa contemporeneidade. Ao mesmo tempo, a presenza de Margarita axuda a reparar o carácter patriarcal da Academia, onde a presenza de mulleres, a pesar das últimas incorporacións, é cativa. No entanto, fago miñas as palabras de Fran Alonso reivindicando a entrada na Academia de María Xosé Queizán, unha personalidade fulcral da cultura galega dos últimos cincuenta anos, que dende hai moito tempo xa debería de formar parte da institución. María Xosé, alén do seu compromiso político feminista, toca con alento todos os paos da nosa creación cultural: narradora, poeta, autora dramática, ensaísta, tradutora, directora de hai vinte anos dunha revista de cultura, activista a prol da lingua e non sei cántas cousas máis. Beicemos a entrada merecidísima de Margarita Ledo Andión, a seguinte incoporación debería ser a de María Xosé Queizán.
Estas son dúas grandes noticias para a nosa LIX e para o futuro da nosa lingua. Este centro do IBBY, ubicado na Cidade da Cultura, terá como principal obxectivo “o estudo, a difusión e a promoción dos libros para nenos e mozos procedentes das linguas e culturas minorizadas”. Será o segundo centro internacional que o IBBY pon en marcha no mundo. O primeiro fundouse en 1985 en Oslo, e está dedicado aos libros para nenos e mozos con discapacidades. Na decisión de elixir o noso país como sede deste segundo centro internacional pesou a forza e o prestixio que a literatura infantil e xuvenil galega acadou nas últimas décadas, ata constituírse nunha literatura puxante e competitiva a nivel internacional. Beizóns para a Consellaría da Cultura e para os que fixeron posible a consecución deste centro que internacionaliza a nosa LIX.
Moi boa noticia é a convocatoria dos Premios Nacionais de Cultura. A Consellaría de Cultura cumpre así un compromiso programático dos partidos do goberno e pon en marcha unha das iniciativas previstas na Lei do Libro e a Lectura. As dez categorías convocadas asumen, basicamente, o modelo dos Premis Nacionals de Cultura de Catalunya (quince categorías), afastándose do carácter máis artístico dos convocados polo Ministerio de Cultura (vinte e dúas modalidades, das que doce delas corresponden a literatura, a lectura e a edición) que, por certo, serán entregados o vindeiro sábado no Teatro Jofre de Ferrol (Rubén Ruibal e Manuel Vilariño serán os premiados galegos). A composición independente do xurado (quince persoas) e a posibilidade de realización de propostas por parte de entidades cidadás e institucións parécenme outros dous grandes acertos destes nosos Nacionais. Iniciativas todas elas que, para comezar este novo vieiro de autoestima e fomento da nosa creación cultural, non están nada mal. No entanto, cremos que xa haberá tempo en futuras edicións de realizar algúns axustes nestes premios, como para min sería desdobrar o de Literatura en diversas modalidades de xénero, algo que parece lóxico tanto pola grande importancia da nosa creación escrita, como polo que isto podería axudar ao proceso de normalización da lingua, do libro e da lectura en galego. Beicemos á Conselleira de Cultura por esta magnífica iniciativa que abre un camiño de apoio á creación e promoción da nosa cultura.
Levaba varias semanas buscando un oco para preparar unha anotación en condicións sobre a posta en marcha das Ediçoes Nelson de Matos, a nova editora literaria promovida polo noso amigo e grande editor Nelson de Matos. Despois de vinte e tres anos á fronte de ediçoes Dom Quixote, converténdoa na editora portuguesa de referencia, logo da súa recente aventura como editor literario de Ambar, Nelson desenvolve agora o seu proxecto editorial máis persoal e minucioso. Coa convicción do papel ético do editor como creador dun catálogo, concibido como espazo de creación cultural, e da necesidade do seu traballo constante co texto ao carón dos autores, os primeiros títulos da nova editora de Nelson aparecen organizados en cinco coleccións: “Mil horas de leitura” (Literatura), “Textos literarios” (apoio ao ensino), “Historia hoje” (historia e actualidade), “Outras direcçoes” (lecer) e “Pensar*Navegar (ensaio). Un catálogo ben estruturado e organizado que recupera a centralidade do papel do editor de cultura independente, posición tan difícil e complexa en Portugal (como tamén en España) fronte á tiranía que establecen no mercado a actual concentración tanto da edición como da distribución en librarías. Todos os libros da nova editora levan a marca do editor coidadosa e experto: un formato común e moi manexable, un deseño de interiores magnífico e unha liña de cubertas limpa, onde o branco identificará a imaxe da editora. Dos primeiros títulos que coñecemos debemos salientar O Lavagante, o inédito de José Cardoso Pires, título xa reeditado no mesmo mes da súa aparición, o que constitúe unha mostra clara das posibilidades de éxito da nova editora. Como tamén me pareceu moi interesante Infância, quando eles eram pequeninos, un gozoso libro de entrevistas de Sarah Adamopoulos sobre a recuperación da memoria da infancia de trinta e catro personaxes portugueses. A primeira acollida dos libros non pode ser máis entusiasta e xa son moi numerosas as referencias aparecidas na prensa portuguesa. Este novo proxecto dun editor freelancer (como gosta definirse o propio Nelson) amosan que aínda hai un oco para a edición de cultura. O traballo artesanal do editor na confección das coleccións, as tarefas minuciosas de lectura dos manuscritos, o compromiso na comunicación editorial constitúen as claves deste novo proxecto. Beicemos a afouteza deste mestre de editores para continuar na fantasía da edición cultural. Seguiremos dende Galicia estas Ediçoes Nelson de Matos, como un facho de esperanza.
Beizóns a Martin Pawley que cumpre os seus cinco primeiros anos de mestre blogueiro. Agasállanos cunha nova sección “Os filmes de…”, comezando cos do mestre Agustín. Hoxe, pois, todos somos dobremente afortunados.
Hoxe chegou un exemplar do primeiro tomo d’ O segundo sexo, a obra fulcral de Simone de Beauvoir, traducida para o galego por Marga Rodríguez Marcuño. A publicación desta importantísima obra, coeditada coa Secretaría Xeral da Igualdade (grazas, sen dúbida, ao pulo e teimosía de Carmen Adán), coincidindo cos actos do 8 de marzo, supón un auténtico acontecemento parapara a edición en galego. A tradución será presentada o martes 11 de marzo, as 18:30 no Hotel AC Palacio del Carmen de Santiago, contando coa participación da tradutora, de África López Souto (autora da introdución e da revisión filosófica da tradución) e da Secretaria Xeral da Igualdade. O segundo tomo publicarase no outono vindeiro. Reproduzo o texto de contracuberta que preparamos:
“Hai libros que nos acompañan moito tempo despois de telos lido. Que abren camiños para o pensamento permanecendo vivos anos despois da súa primeira publicación. Este é o caso d’ O segundo sexo de Simone de Beauvoir, un texto imprescindible para os movementos de mulleres e a primeira reflexión filosófica de calado sobre a construción da condición feminina. Unha obra, publicada en 1949, que abriu debates sobre temas claves para o avance das mulleres, nomeadamente, a importancia da súa independencia económica, a redefinición do seu papel nas familias e na sociedade, a deconstrución da mística da maternidade ou a capacidade de decisión das mulleres sobre o seu propio corpo e da súa vida. Deixou claro que a bioloxía non é o destino. E, polo tanto, deu azos a moitas xeracións de mulleres para buscar formas para participar e transformar a vida social e política. A obra Beauvoir ten a virtude de ser contemporánea moitos anos despois. E agora a súa edición en galego, traducida por Marga Rodríguez Marcuño e introducida por África López Souto, no ano do centenario do seu nacemento apunta nesta mesma liña. As nosas letras enriquécense cun texto fundamental para a humanidade que xerou unha rede de pensadoras e activistas que transcende xeracións, clases e países.”
Sei que a tradución de Marga Rodríguez Marcuño, froito dun traballo demorado de máis de cinco anos, é magnífica. Agardo que a obra de Beauvoir, case sesenta anos despois da súa publicación, teña a visibilidade en galego que merece. Beizóns á tradutora e revisoras, así como ás responsables da Secretaría Xeral da Igualdade por ter participado tan decisivamente nesta edición.
Preme. Que é este sitio? O seu obxectivo é: “Funcionar coma servizo público para que moitos galegos a poidan usar coma páxina de inicio, mellorar o filtrado das buscas de Google e estudar o impacto dun medio na Internet onde se manifestan estes fenómenos fonéticos galegos.” Beizóns, creo que isto é unha marabilla.
Mágoa que non poidamos acompañar hoxe ao noso ben querido Xabier Puente Docampo na merecidísima homenaxe que lle rende o Salón do Libro de Pontevedra. Xabier leva feita unha contribución monumental ás nosas letras e ao noso afán colectivo de conformación dun criterio literario nos lectores de todas idades, que non se pode pagar cunhas poucas palabras. A súa concepción da narración, oral ou escrita (que no seu caso tanto ten, unha cousa coma a outra) como o máis sublime acto de amor, transforma cada un dos seus textos, sometidos a un proceso de depuración que acada cotas de auténtico delirio, en alfaias de emoción que permiten desvelar todas as marxes da condición humana. Ademais, Xabier é un animador educativo e cultural teimudo de creatividade desbordada (velaí o seu máis recente proxecto), e, sobre todo, unha persoa cabal na que poder espellarse como ser humano. Hai máis importantes razóns para abenzoalo? Beizóns, mestre! Con todos os abrazos.
Dende onte podemos utilizar o web Letras de Galicia, un portal destinado a promover a literatura galega no exterior. Promovido pola Consellaría de Cultura, este espazo, xunto co catálogo de dereitos read.galicia, está chamado a converterse na peza principal dunha estratexia exportadora do noso sector editorial e da consolidación dunha marca (“Letras de Galicia”) para a súa visibbilidade no mercado internacional. Información sobre a literatura galega, sobre o estado da nosa edición ou sobre as axudas para a tradución son algúns dos contidos principais dun espazo ben deseñado e atractivo. Aparece só en castelán, aínda que sabemos se está preparando unha versión en inglés. Un paso adiante moi sólido, que merece as nosas beizóns.
Onteasistín ao xantar de homenaxe a Francisco Fernández del Riego e Isaac Díaz Pardo, organizado polo PEN Clube de Galicia, con motivo da terceira edición dos seus premios “Voces de liberdade”. A organización e o desenvolvemento desta homenaxe a estes dous grandes editores da nosa memoria histórica, que contou coa xenerosa colaboración da Tenencia de Alcaldía do concello de Vigo, foi excelente. As laudatios de Marilar Aleixandre e Camiño Noia brillantes e á altura literaria do labor hercúleo dos homenaxeados. Os discursos dos políticos agarimosos, ben preparados e moi axeitados. A condución do acto do presidente do PEN galego, Luís González Tosar, amena e emocionante. Mesmo o menú foi exquisito (coa excepción das peras ao mousse con chocolate, por baixo dun nivel culinario óptimo). Con todo, o mellor do acto foron os momentos das intervencións dos homenaxeados. Don Paco debullou, petando co seu caxato no chan (aínda está ben rexo), o seu percorrido vital, insistindo en que “a miña traxectoria foi sempre de continuidade como home que son do Seminario de Estudos Galegos, sen altibaixos, adaptándome sempre aos tempos que vivimos”. Isaac, que comezou a súa parolada cunha brincadeira pouco inocente (saudou á Secretaria Xeral de Política Lingüística como a “a muller que está traballando para que o galego morra dignamente”, que logo lle replicou de forma moi elegante dicindo que “todos estabamos alí para darlle vida a lingua”), utilizou o seu tempo para gabar a don Paco: “un grande amigo do meu pai”. O único que vin un pouco fóra de lugar (nunha sesión marathoniana, durou cinco horas), foi algunha das intervencións “espontáneas” dos asistentes que na sobremesa ocuparon o atril (unha mágoa!, que desluciu un chisco un acto magnífico e tan ben preparado). Beizóns a don Paco e a don Isaac, a Tosar e ao equipo directivo do PEN Clube de Galicia por este berro de liberdade literaria galega!
Hoxe estas brétemas cumpren o seu terceiro aniversario. Dende aquela primeira anotación inocente e temerosa (paréceme agora) levamos publicadas outras 1.727 (590 noventa neste terceiro ano), un ritmo moi semellante aos dous anos anteriores. O blog medrou nas súas preocupacións temáticas, exploramos algúns camiños novos, aínda que no fundamental seguimos fieis ao interese pola lectura galega, concibida como ferramenta para comprender a cultura textual contemporánea, e ao fío do meu traballo cotián (quizais o principal argumento do relato) e das miñas preocupacións como editor en lingua galega. Non podemos queixarnos, tampouco, polas nosas visitas (unha media de tres mil por semana), 210.000 desque en setembro de 2006 colocamos un contador, aínda que o número de comentarios (uns oito mil dende o inicio) diminuíu este ano de forma notable (unha tendencia que observamos na maioría dos blogs). A principal novidade foi o inicio da nosa colaboración na rede social multilingüe de Blogs e libros, un dos camiños que me parecen máis colaborativos de cara un futuro que sei virá preñado de moitas mudanzas neste soporte comunicacional de identidades individuais. Agradezo moi sinceramente e coa maior humildade a lectura e os comentarios de todas aquelas persoas que se achegan a estas brétemas, beizóns para todas elas. Seguiremos navegando sempre que teñamos vento abondo nas velas.
Acholi – Mot ki Yomcwing Botwo Me Mwaka Manyen Adhola – Wafayo Chamo Mbaga & Bothi Oro Manyeni Aeka- Keremisi jai be Afrikaans – Geseende Kerfees en ‘n gelukkige nuwe jaar Ahtna – C’ehwggelnen Dzaenh Aklanon – Malipayon nga Paskwa ag Mahigugmaon nga Bag-ong Dag-on Albanian – Gëzuar Krishlindjet Vitin e Ri! Aleut – Kamgan Ukudigaa Alsatian – E gueti Wïnâchte & E glecklichs Nej Johr! Alur – Wafoyo Kado Oro & Wafoyo Tundo Oro manyeni Alutiiq – Spraasnikam & Amlertut Kiaget! American Sign Language Amharic – Melkam Yelidet Beaal Amuesha – Yomprocha’ ya’ nataya Andalusian – Felíce Pahjcua y Felí Año, or Felí Navidá y Próhjpero Año Nuevo Angami – U kenei Christmas mu teicie kes a-u sie teicie kesa-u sie niepete keluo shuzaie we Apache (Western) – Gozhqq Keshmish Arabic – I’D Miilad Said ous Sana Saida Aragonese – Nabidà! & Goyosa Añada benién Aramaic – Edo bri’cho o rish d’shato brich’to! Aranés – Bon Nadau! Arawak – Aba satho niw jari da’wisida bon Armenian – Shenoraavor Nor Dari yev Soorp Janunt Aromanian – Crãciunu hãriosu shi unu anu nãu, bunu! Araucanian – Wi tripantu in che Asturian – Bones Navidaes & Gayoleru anu nuevu! Assamese – Rongaali Bihur xubhessaa lobo Ata – Maroyan na Pasko woy kaopia-an ng Bag-ong Tuig kaniyo’t langon mga sulod Aukan – Wi e winsi i wan bun nyun yali Aymara – Sooma Nawira-ra Azeri – Tezze Iliniz Yahsi Olsun Bafut – Mboni Chrismen & Mboni Alooyefee Bahasa/Malaysia – Selamat Hari Natal dan Tahun Baru Bamoun – Poket Kristmet & Poket lum mfe Banen – Enganda ye hiono mes & Hion Hios Hes Bandang – Mbung Mbung Krismie & Mbung Mbung Ngouh Suiie Basque – Zorionak eta Urte Berri On! Bassa – Ngand Nwi Lam & Mwi Lam Batak Karo – Mejuah-juah Ketuahen Natal Bemba – Kristu abe nenu muli ino nshiku nkulu ya Mwezi Belorussian – Winshuyu sa Svyatkami i z Novym godam! Bengali – Shuvo Baro Din – Shuvo Nabo Barsho Bhojpuri – Naya Sal Mubarak Ho Bicolano – Maugmang Capascuhan asin Masaganang Ba-gong Taon! Bislama – Mi wisim yufala eerywan one gutfala Krismas & mo wan hapi New Year long Blaan – Pye duh di kaut Kristo klu munt ug Felemi Fali! Blackfoot – I’Taamomohkatoyiiksistsikomi Bohemian/Czech – Prejeme Vam Vesele Vanoce a Stastny novy rok Brahui – Arkas caik xuda are Breton – Nedeleg laouen na bloav ezh mat Bulgarian – Chestita Koleda i Shtastliva Nova Godina Bulu – Duma e bo’o Bura – e be Zambe e Usa ma ka Kirisimassu Catalan – Bon Nadal i feliç any nou! Cantonese – Seng Dan Fai Lok, Sang Nian Fai Lok Carib – Sirito kypoton ra’a Carrier – Zoo dungwel & Soocho nohdzi doghel Carolinian – Ameseighil ubwutiiwel Layi Luugh me raagh fee Cebuano – Malipayong Pasko ug Bulahang Bag-ong Tuig! Chamorro – Filis Pasgua & Filis Anu Nuebo Chaha Bogem h n mh m & Boxem as nana-h m Chamba – Wi na ge nyare Su dome Kirismass Chavacano – Felices Pascua y Prospero Anyo Nuevo Cherokee – Danistayohihv & Aliheli’sdi Itse Udetiyvsadisv Cheyenne – Hoesenestotse & Aa’e Emona’e Chichewa – Moni Wa Chikondwelero Cha Kristmasi Chiga – Mwebare khuhika – Ha Noel Choctaw – Yukpa, Nitak Hollo Chito Cornish – Nadelik looan na looan blethen noweth Corsican – Bon Natale e Bon capu d’ annu Cree – Mitho Makosi Kesikansi Creek – Afvcke Nettvcakorakko Creole/Seychelles – Bonn e Erez Ane Croatian – Sretan Bozic Dagbani – Ni ti Burunya Chou & Mi ti yuun Damara/Nama – Khiza Danish – Glædelig Jul og godt nytår Dibabawon – Marayaw na Pasko aw Bag-ong Tui g kaniyo tibo na mga soon Dinka – Miet puou yan dhiedh Banyda tene Yin Dine/Navajo – Ya’at’eeh Keshmish Divehi – Ufaaveri aa ahareh Dschang – Chrismi a lekah Nguo Suieh Duri – Christmas-e- Shoma Mobarak Dutch – Vrolijk Kerstfeest en een Gelukkig Nieuwjaar! Egyptian – Colo sana wintom tiebeen English – Merry Christmas & Happy New Year Eritrean – Rehus-Beal-Ledeat Esperanto – Gajan Kristnaskon & Bonan Novjaron Estonian – Rõõmsaid Jõulupühi ja Head uut aastat Ethiopian – enkuan le berhane ledtu adrswo Éwé – Blunya na wo Ewondo – Mbemde abog abyali nti! Mbembe Mbu! Faroese – gleðilig jól og eydnuríkt nýggjár! Fali – Use d’h Krismass Farsi – Sal-e no mubarak Fijian – Me Nomuni na marau ni siga ni sucu dei na yabaki vou Finnish – Hyvää Joulua or Hauskaa Joulua – 0nnellista uutta vuotta Flemish – Zalig Kerstfeest en Gelukkig nieuw jaar French – Joyeux Noël et Bonne Année! Frisian – Noflike Krystdagen en in protte Lok en Seine yn it Nije Jier! Friulian – Bon Nadâl e Bon An Gnûf Fulfulde – Jabbama be salla Kirismati Gaddang – Mangamgam Bawa a dawun sikua diaw amin Galician – Bo Nadal e Bo Ano Novo Gari – !Soalokia God i gotu vasau, mi lao ke ba na rago vanigira ara dou i matana! Gciriku – Mfiyawidi yaKrisimisa & Marago ghaMwaka waUpe Georgian – Gilotsavt Krist’es Shobas & Gilosavt akhal ts’els German – Fröhliche Weihnachten und ein glückliches Neues Jahr! Gikuyu – Gia na Thigukuu njega Na MwakaM weru wi Gikeno Gitskan – Hisgusgitxwsim Ha’niisgats Christ gankl Ama Sii K’uuhl! Golin – Yesu kule nongwa kaun umaribe ongwa ena mone di mile wai wen milo Greek – Kala Christougenna Ki’eftihismenos O Kenourios Chronos Greenlandic – Juullimi Ukiortaassamilu Pilluarit Guahibo – Pexania Navidadmatacabi piginia pexaniapejanawai paxainaename Guambiano – Navidadwan Tabig tugagunrrigay & Sru pilawan kasrag utunrrigay Guarani – Avyaitete ahi ko Tupa ray arape qyrai Yy Kapyryin rira Guarayu – Imboeteipri tasecoi Tupa i vave! & Ivve ava Tupa rembiaisu toyuvirecoi turpi oyeaisusa pipe! Gujarati – Natal ni shub kaamnao & Saal Mubarak Gwere – Osusuku Omusa & Masuke Omwaka Gwich’in – Drin tsal zhit shoh ohlii & Drin Choo zhit zhoh ohlii Han – Drin tsul zhit sho ahlay & Drin Cho zhit sho ahlay Hausa – Barka da Kirsimatikuma Barka da Sabuwar Shekara! Hawaiian – Mele Kalikimaka & Hauoli Makahiki Hou Haya – Waihuka na Noeli & Waihhuka n ‘Omwaka Hebrew – Mo’adim Lesimkha. Shanah Tova Heiban – Ati kalo gathje uwa gigih Herero- Okresmesa ombwa Ombura ombe ombwa Hiligaynon – Malipayon nga paskua & Malipayon Nga Bag-ong tuig Hindi – Shubh Naya Baras Holo – Seng-tan khoai-lok! Hmong – Nyob Zoo Xyoo Tahiab Hungarian – Kellemes karácsonyi ünnepeket és Boldog újévet! Hungduan – Maphon au nitungawan. Apo Dios Kituwen baron di toon Iban – Selamat Ari Krismas enggau Taun Baru Ibanag – nga Pascua Icelandic – Gleðileg Jól og Farsaelt Komandi ár! Igbo – Ekelere m gi maka Keresimesi na ubochi izizi afo ozo Ikiribati – Te Mauri, Te Raoi ao Te Tabomoa nakoimi nte Kirimati ao te Ririki ae Bou Ilocano – Naimbag a Pascua ken Naragsac nga Baro nga Tawen! Imbongu -
Gotenga malo Jisasi Karaist Indonesian – Selamat Hari Natal & Selamat Tahun Baru Inuktitut – quviasupvisiutsiarit arraagurmilu nutaami ! Inupiaq – Annaurri Aniruq & Paglaun Ukiutchiaq Inupiatun – Quvianaq Agaayuniqpak Iraqi – Idah Saidan Wa Sanah Jadidah Irish – Nollaig Shona Dhuit Iroquois – Ojenyunyat Sungwiyadeson homungradon nagwutut & Ojenyunyat osrasay Italian – Buon Natale e Felice Anno Nuovo Japanese – Shinnen omedeto. Kurisumasu Omedeto Javanese – Sugeng Natal lan warsa enggal Jèrriais – Bouan Noué et Bouanne Année Kabyle – Assegwas ameggaz Kadazan – Kotobian Tadau Do Krimas om Toun Vagu Kahua – Na vagevageha surireua na Kirisimasi ma na harisi naoru Kala Lagaw Ya – Ngi ngayka Koei trimal Kaz Kambaata – eman haaro wegga illisholce Kamba – Ithiwa na Kisimsi Kiseo & Na Mwaka Mweu Museo Kannada – Hosa Varushada Subhasayagalu Karelian – Rastawanke Sinun, Uvven Vuvenke Sinun Kaqchiquel – Dios tik’ujie’ avik’in Kashmiri – Christmas Id Mubarak Kawalib – Amirnar Krismas Gi Khasi – Krismas basuk & Snem thymmai basuk Kimeru – ugie na thigunku ijega na mwaka jumweru Kinyarwanda – Umunsi Mwiza Kirundi – Noeli Nziza & Umwaka Mwiza Kom – Isangle Krisnen & Isangle beng i fue Konkoni – Khushal borit Natalam Korafe – Keremisi ewewa Korean Sung Tan Chuk Ha Kosraean – Tok Tapeng & Engan ya sasu Koyukon – Denaahto’ Hoolaank Dedzaanh Sodeelts’eeyh Krio – Appi Krismes en Appi Niu Yaa Kuanua – A Bona Lukara na Kinakava Kurdish – Seva piroz sahibe u sersala te piroz be Kwangali – Kerekemisa zongwa & Erago moMumvho gomupe Kyrghyz – JangI jIlIngIz guttuu bolsun! Ladin – Bon Nadel y Bon Ann Nuef Lakota – Wanikiya tonpi wowiyuskin & Omaka teca oiyokipi Lamnso – Kisheri ke Kisimen & Vijung ve kiya kefiyki Lango – Afoyo Chamo Mwake & Apoyo Mwaka Manyeni Latin – Pax hominibus bonae voluntatis Latvian – Prieci’gus Ziemsve’tkus un Laimi’gu Jauno Gadu! Lausitzian – Wjesole hody a strowe nowe leto Lebanese – Milad Saeed wa Sanaa Mubarakah Limburgisch – ne gooie keersmès en e zaolig nujjaor! Lithuanian – Linksmu Kaledu ir laimingu Nauju metu Livonian – Jovi talshpivdi un Vondzist uto aigasto Lower Tanana – Bet’oxdilt’ayi bedena’ ch’exulanhde dranh ninoxudedhet Lozi – Kilisimasi ya nyakalalo & Silimo se sinca sa tabo Luganda – Amazalibwa Agesanyu & N’Omwaka Omujaa Ogwemirembe Lugbara – Enyaa Krismas moke dika efii eli o’diru ria moke Luhya – Isuguku Indahi & Nu Muhiga Musha Luo – Sikuku Mar Higa Kod Mor & Mar Kiga Manyien Luritja – Wai! Nyuntu Larya? Luxembourgeois – Schéi Krëschtdeeg an e Schéint Néi Joer Macedonian – Srekan Bozik I Nova Godina Madura – Pada salamet sabhala bengko areja Makassar – Salama’ Natal & Selamat Tahun baru Malagasy – Arahaba tratry ny Krismasy Mambwe – Kristu aye namwe umu nsikunkulu ino iya Mwezi Malayan – Selamat Hari Natal Malayalam – Christumas Mangalangalangal & Puthuvalsara Aashamsakal Maltese – Nixtieqlek Milied Tajjeb u Sena Tajba Mandarin – Kung His Hsin Nien bing Chu Shen Tan Mandobo – Mepiya Pagasaulog sa pagka-otawni Jesus aw maontong kaling Omay! Mangyan – Mayad paq Pasko kag Mansaka – Madyaw na Pasko aw malipayong Bag-ong Tuig kamayo, mga lumon Manx – Nollick ghennal as blein vie noa Maori – Kia orana e kia manuia rava i teia Kiritimeti e te Mataiti Ou Marathi – Shub Naya Varsh Margi – Use aga Kirismassi Marshallese – Monono ilo raaneoan Nejin & Jeramman ilo iio in ekaal Mataco-Mataguayo – Lesilatyaj ihi Dios ta i ppule ye, Letamsek ihi wichi ta Dios ikojejthi ta i honat e Maya/Yucateco – Utzul mank’inal Medlpa – Enim Mutuiyo! Meithei – Krismas Hlomum & Kumthar Lawmum Mingrelian – k’irses mugoxuamant & axal ts’anas mugoxuamant Mongolian – Zul saryn bolon shine ony mend devshuulye Monégasque – Festusu Natale e Bona ana noeva Moro – Nidli pred naborete nano Moru – Medu amiri ovuru Yesu opi amaro Muyu – Lip Ki amun aa Natal Kowe Naasioi – Tampara Kirisimaasi Naskapi – miywaaitaakun mikusaanor & kiyaa maamiyupiyaakw minuwaach pipuun Ndjem – Mbeya mbeya Ebiel & Mbeya mbeya mbu Ndogo – Esimano olyaKalunga gwokombandambanda! & Nombili kombanda yevi maantu e ya hokwa! Ndonga – Okrismesa iwa & Omude Mupe wa Punikwa Nepali – krist Yesu Ko Shuva Janma Utsav Ko Upalaxhma Hardik Shuva & Naya Barsa Ko harkik Shuvakamana Newari – Nhu Da Ya Vintuna Nii – Nim Ono Niuean – Monuina a Aho Kilisimasi mo e Tau Foou Norweigan/Nynorsk – eg ynskjer hermed dykk alle ein god jul og godt nyttår Norweigan/Bokmål – God Jul og Godt Nyttår Notu/Ewage – Keremisi dave be Nyanja – Kristu akhale ndi inu munyengo ino ya Christmas Nyankore Mukhulukhe Omwaka Occitan – Polit nadal e bona annada Ojibwe (Chippewa) – Niibaa’ anami’egiizhigad & Aabita Biboon Oneida – Wanto’wan amp; Hoyan Oriya – Sukhamaya christmass ebang khusibhara naba barsa Orokaiva – Keremisi javotoho Oromo – baga wagaa hara isinin gaye Palauan – Ungil Kurismas Pompangan – Malugud Pascu at saca Masayang Bayung Banua! Pangasinan – Maabig ya pasko & Maliket ya balon taon Papiamento – Bon Pasco i Feliz Aña Nobo Pashto – De Christmas akhtar de bakhtawar au newai kal de mubarak sha. Pennsylvania German – En frehlicher Grischtdaag unen hallich Nei Yaahr! Pohnpeian – Peren en Krismas & Peren en Parakapw Polish – Wesolych Swiat i Szczesliwego Nowego Roku. Portuguese – Boas Festas e um feliz Ano Novo Punjabi – Nave sal di mubaraka Pashto – Christmas Aao Ne-way Kaal Mo Mobarak Sha Q’anjob’al – chi woche swatx’ilal hak’ul yet yalji Komami’ Quechua – Sumaj kausay kachun Navidad ch’sisipi & Mosoi Watapi sumaj kausay kachun Quiche’ – Dioa kkje’ awuk’ Rapa-Nui – Mata-Ki-Te-Rangi & Te-Pito-O-Te-Henua Rarotongan – Kia akakakaia te Atua i runga i te rangi Teitei, e ei au to to teianei ao, e kia aroaia mai te tangata nei. Rengma – Anu keghi Christmas nu amapi kethighi wa salam pi nthu chupenle Rheto-Romance – Bella Festas daz Nadal ed in Ventiravel Onn Nov Romani – Bachtalo krecunu Thaj Bachtalo Nevo Bers Romanian – Craciun fericit si un An Nou fericit! Rongmei – Mei kathui nata neila mei Khrisrmas akhatni gai mei tingkum kathan tu-na arew we Roviana – Mami tataru Kirisimasi koa gamu doduru meke qetu qetu vuaheni vaqura ia Russian – Pozdrevlyayu s prazdnikom Rozhdestva i s Novim Godom Salar – YangI yilingiz gotlI bulsIn! Sambal – Maligayang Pasko at Masayang Ba-yon Taon! Sámi – Buorit Juovllat ja Buorre Oddajahki Saamia – Muwule Omwaka Enjaya Samoan – Ia manuia le Kilisimasi ma le tausaga fou Sango – Gloire na Nzapa na ndouzou aho kouè, Na siriri na ndo sessé na popo ti ajo so amou nguia na Santali – Raska nawa Serma Saramaccan – Nuan wan suti jai o! Sardinian – Bonu nadale e prosperu annu nou Scots Gaelic – Nollaig chridheil agus Bliadhna mhath ur! Secoya – Sihuanu’u Ejaerepa aide’ose’ere & Sihuana’u huaje ametecahue Semandang – Selemat gawai Natal Seneca – a:o’-e:sad yos-ha:-se:’ Serbian – Sretan Bozic. Vesela Nova Godine Sicilian – Bon Natali e Prosperu Annu Novu ! Sinhala – Subha nath thalak Vewa. Subha Aluth Awrudhak Vewa Slavey – Teyatie Gonezu Soga – Mwisuka Sekukulu Songe – Kutandika kua Yesu kuibuwa! & Kipua kipia kibuwa! Sorani – Newroz le to Piroz be Sorbian – Wjesole hody a strowe Nowe leto. Somali – ciid wanaagsan iyo sanad cusub oo fiican. Sotho/North – Mahlatsi a Matswalo a Morena le Ngwaga o Moswa Sotho/South – Litakalerso Tse Monate Tsa Ker
e Semese Le Mahlohonolo a Selemo Se Secha Slovakian – Vesele Vianoce a stastny novy rok Slovene – Vesele bozicne praznike in srecno novo leto Sorbian – Wjesole hody a strowe Nowe leto Spanish – Feliz Navidad y Próspero Año Nuevo Sranan – Wan switi kresneti nanga wan bun nyun yari! Subanen – Piak Pasko Pu Piag Bago Tawn Sudanese – Wilujeng Natal Sareng Warsa Enggal Suena – Kerisimasi kokopai Surigaonon – Malipayon na pasko sanan bag-on tuig! Swahili – ºKrismas Njema Na Heri Za Mwaka Mpyaº Swazi – sinifisela khisimusi lomuhle nemnyaka lomusha lomuhle Swedish – God Jul och Gott Nytt År Tagalog – Maligayang Pasko at Manigong Bagong Taon Tahitian – Ia ora i te Noere e ia ora na i te matahiti ‘api Tagakaulu – Madyaw Pagsalog sa Pagka-otaw ni Jesus & Aw mauntong na bago Umay! Tala Andig – Maayad ha pasko daw bag-ong tuig Tamazight – Asseggwas Ameggaz Tarifit – Asuggas Asa’di Tamil – Nathar Puthu Varuda Valthukkal Tanaina – Natukda Nuuphaa Tayal – Pqaquasta ta. Pquasta hentang na Jesu Telugu – Christmas Shubhakaankshalu & Nootana Samvatchara Subhakanshalu Thai – Suksan Wan Christmas lae Sawadee Pee Mai Tlingit – Xristos Khuwdziti kax sh kaxtoolxetl Tok Pisin – Meri Krismas & Hepi Nu Yia Tokelau – Ke whakamanuia te Kirihimahi & Tauhaga Fou fiafia Tonga – Kristo abe anduwe muciindo ca Christmas Tongan – Kilisimasi Fiefia & Ta’u fo’ou monu ia Toraja – Salama’ Natal & Selama’ taun baru Trukese – Neekirissimas annim oo iyer seefe feyiyeech! Tshiluba – Diledibua dilenga dia Mfumu – Tshidimu tshipia – tshipia th silenga Tswana – Keresemose o monate le masego a ngwaga o montsha Tubetube – Yayaliyaya Yesu sikabi kaiwena Tumbuka – Kristu wabe namwe munyengo ya Christmas Turkish – Noeliniz Ve Yeni Yiliniz Kutlu Olsun Tutchone/Northern – Ut’ohudinch’i Hulin Dzenu & Eyum nan ek’an nenatth’at danji te yesohuthin ch’e hadaatle sh’o Ukrainian – Veseloho Vam Rizdva i Shchastlyvoho Novoho Roku! Umbundu – Natale, Natale, Oyo O Natale & Eteke Lio Bowano, Illimo Ciwa Urdu – Naya Saal Mubarak Ho Uvean – Italo fa ide tau fou nei eseke Uyghur – YanghI yiling ahlqIs bolgey! Valencian- Bon Nadal i millor any nou Vespi – Rastvoidenke i Udenke Vodenke Vietnamese – Chuc Mung Giang Sinh – Chuc Mung Tan Nien Votian – Yvaa rashtagoa! & Yvaa uutta vootta! Waray-Waray – Maupay nga Pasko ngan Mainuswagon nga Bag-o nga Tuig! Warlpiri – Miri Kirijimiji & Nyuntunpa Ngurrju nyayirni yapa Welsh – Nadolig LLawen a Blwyddyn Newydd Dda Yup’ik/Central – Alussistuaqegcikici Yupik/Siberian – Quyanalghii Kuusma & Quyangalleq Nutaghamun Aymiqulleq Xhosa – Siniqwenelela Ikrisimesi EmnandI Nonyaka Omtsha Ozele Iintsikelelo Namathamsanqa Yiddish – Gute Vaynakhtn un a Gut Nay Yor Yoruba – E ku odun, e ku iye’ dun! Zarma – Barka da Issa hay-yan hann & Barka da djiri barey-yan Zaza – Newroz’a tu Piroz be Zia – Kerisimasi wosewa Zime – El ma ka bar vra aso vei Lu & El ma ka kim na mireu Zulu – Sinifesela Ukhisimusi Omuhle Nonyaka Omusha Onempumelelo
Gustei desta nova ANT dixital. Un gran paso adiante! Destaca nesta estrea a calidade da información cultural, eis os casos das cróinicas das presentacións de Cardume ou de Fóra do sagrado (mesmo acompañada cunha gravación en vídeo) en Compostela ou a entrevista con Margarita Ledo, por só citar unhas poucas. Esta nova A Nosa Terra, dirixida agora polo noso amigo Manuel Veiga, merece as nosas beizóns. Desexamos que o seu equipo de profesionais acade os maiores éxitos.
Onte pasamos unha tarde magnífica en Lugo con motivo da presentación do libro de Miranda. Marcos realiza unha hoxe unha completísima crónica, tanto do desenvolvemento acto (onde realizou unha intervención moi atinada) como da paseata á noitiña que fixemos pola Muralla, dirixidos polos comentarios de Pepe, Xoán Cuba, Isidro Novo e outros amigos e amigas entrañables. Na viaxe de volta, despois de que fomos parados en Guntín pola Garda Civil (“las pegatinas son para poner”), falamos devagariño de tantas cousas que nos unen dende hai tres décadas e dos proxectos que temos en marcha. Marcos Valcárcel ven desempeñando un labor hercúleo de divulgación e promoción galeguista (agora, tamén dende o seu blog extraordinario) que merece a nosa maior admiración e recoñecemento. Un tipo dunha peza, formidable! Beizóns para el.
Actualización (22:00): Pepe publica dúas anotacións sobre a presentación, a primeira é a crónica do desenvolvemento do acto e a segunda as notas que empregou Marcos (unha intervención, insisto, magnífica, na que debullou o sentido dos nove relatos). Entendo a afirmación de Miranda “algúns críticos fican desorientados cos meus libros de relatos”, coma xa comprobamos sucedeu con estas Mans do medo, onde se mesturan relatos fantásticos (por favor, non confundir con fantasía), outros da literatura do horror (diferenciar do terror), outros no marabilloso e outros de carácter metafísico ou onírico (próximos a Kafka). O texto de Marcos pode axudar a identificalos e interpretalos acaidamente. Por outra banda, cómpre salientar que a intervención de Miranda foi tamén moi bonita e clarificadora sobre as intencións da súa escrita. Transcribo algunhas das notas recollidas na miña libreta:
“Eu son un escritor que quere escribir como se escribiu ben sempre, como quen come pan. Pretendo que olector non vexa os artificios do meu traballo, que a historia teña impulso narrativo. O narrador ten que narrar, é un contador de historias”. Diante da pregunta de Maros sobre o futuro do conto tradicional, Pepe non dubidou: “O conto tradicional galego desaparecerá por que o mundo tradicional onde naceu xa desapareceu. Mais seguirá o conto, xa que a xente precisará seguirse contando historias, baixo novas fórmulas. Velaí o pulo das actuais lendas urbanas”. Por último, Miranda abordou a cuestión dos medos presentes no libro: “Algúns son medos tradicionais e outros modernos (como o medo á informática ou aos cambios biolóxicos). En xeral eu abordo dous temas: o primeiro, a alienación, a perda da identidade; o segundo, a desilusión, a perda da utopía, da infancia, a perda da marabilla. O medo, sexa literario ou cinematográfico, ten uha función terapúetica, xa que nos prepara para afrontar outros medos que podemos atopar ao longo da vida”.
Actualización (25-11–2007): jaureguizar completa a crónica da tarde adiantando as vindeiras novidades que publicará Miranda en Xerais: a reedición da novela Vestio (en Fóra de Xogo) e unha guía de Galicia (máis de cinco centas páxinas) en dobre edición, galega e castelán.
“Las personas que componemos este consejo de redacción procedemos de distintos ámbitos —escritores, bibliotecarios, editores, ilustradores, críticos…—, pero todos participamos del interés y el gusto por el texto y la ilustración, especialmente en ese género conocido como álbum ilustrado, uno de los territorios más dinámicos de experimentación estética en los últimos años. Pretendemos con Bloc propiciar un espacio de análisis y reflexión en torno a la imagen y la palabra, proyectando una mirada especial a la construcción de mundos imaginarios en los que el texto y la ilustración aparecen de la mano. A sus páginas se asomarán profesionales interesados en el género y en sus aspectos complementarios, ya sean éstos el diseño, la traducción, la fotografía o la literatura infantil o canónica. Por ello, en sus páginas estarán presentes creadores bien distintos, que nos ofrecerán sus reflexiones sobre cualquier suceso literario o gráfico, y se presentarán obras que, a nuestro juicio, ofrezcan componentes de calidad, cuando no de excelencia. Aspiramos a que Bloc se convierta en ese espacio de referencia en el que cualquier profesional pueda encontrar visiones, comentarios y análisis a la altura de sus inquietudes y preocupaciones.”
(Actualización: 20:30 horas): A breve anotación anterior está realizada, ás 12:40, tras a chamada de Rubén para dar a boa nova. Axiña publicamos unha nota de prensa. As referencias e entrevistas con Ruibal, que atopamos até agora na rede, son as seguintes: Terra: “Ruben Ruibal: ‘Non concibo o feito de escribir sen dar avisos sobre os problemas do mundo’”. La Voz de GaliciaGznación e Xornal.com. Esta é a segunda ocasión na que un texto dramático galego obtén o Premio nacional, xa que, con anterioridade Manuel Lourenzo o obtivera en 1997 por Veladas indecentes. Rubén Ruibal engádese á nómina de premios nacionais obtidos pola literatura galega nas dúas últimas décadas: Xabier P. Docampo, Fina Casalderrey, Manuel Rivas e Suso de Toro. Do interese e da calidade da obra gañadora, así como da súa magnífica recepción entre os lectores, temos falado dabondo no blog. Agardo que este premio axude a visibilizar o texto entre un maior número de lectores e a poder chegar a representar a obra (algo que, incomprensiblemente, aínda non está en marcha).
Coincindindo coa nova de Rubén, tamén recibimos a noticia dos premios do IGAEM deste ano 2007: Historia da chuvia que cae todos os días de Roberto Salgueiro (Premio Álvaro Cunqueiro) e Game over de Carlos Losada (Premio Manuel María de literatura dramática infantil). Publicaremos os dous textos dentro da Biblioteca Dramática Galega, iniciada co libro de Rubén.
Hoxe preséntase na Feira de FrankfurtReadgalicia o primeiro catálogo de dereitos da edición galega actual. O espazo web (en galego e inglés) permite acceder á información de 169 novidades publicadas por dezanove editoras galegas nos últimos dous anos. De cada título pode consultarse a sinopse, un fragmento do texto e a ficha dos seus dereitos dispoñibles. O catálogo aparece organizado en seis categorías: ficción, infantil, xuvenil, non ficción, poesía e teatro. O deseño da páxina é moi claro e a navegación moi doada e amigable. Readgalicia constitúe un paso de xigante na exportación da literatura e da edición galega. A Consellaría de Cultur e Deporte e a AGE, promotoras da iniciativa, merece as nosas maiores beizóns!
Manuel Martínez Barreiroserá o novo xefe de gabinete da Vicepresidencia. Quen fora coordinador de edición de Xerais e despois coordinador de edición dixital de Acordar, ademais de comentaristas político da Radio Galega e de Vieiros, veterano blogueiro e autor de literatura infantil, terá a responsabilidade de acometer acarón de Quintana un traballo político decisivo na segunda parte da lexislatura. Os que o coñecemos e queremos sabemos que Manolo Barreiro posúe grandes doses de capacidade de diálogo, rigor na análise política e social máis concienzuda e actualizada, longa experiencia política, curiosidade tenaz polo coñecemento, persistencia e xenerosidade no esforzo, profundas conviccións de esquerda, discreción e elegancia exquisitas, amais de labaradas de ironía e doutros moitos valores humanos. Condicións abondas para prever que Quintana, o BNG e todo o Goberno Galego están hoxe de en hora boa por este acertadísimo nomeamento. Non teño dúbidas de que o seu selo irá calando coa discreción e o traballo ben feito que sempre o caracterizou alí onde foi e onde sempre deixou tantos amigos. Desexámoslle os maiores éxitos nesta súa nova (e, non o podemos negar, dífícil) andaina.
La Voz de Galicia presenta hoxe un completo redeseño da súa edición electrónica, na liña das modificacións introducidas por outros diarios, ao tempo que ofrece a posibilidade de lela completa en galego grazas aos sistemas de tradución automática. Sorpréndeme o tamaño da tipografía (quizais un chisco grande de máis). Outro redeseño web deste Día da patria é o de Gznación, o diario electrónico nacionalista tamén moi mellorado no seu deseño e usabilidade. Dúas importantes novidades normalizadoras que merecen as nosas beizóns.
Unha feliz noticia é a reapertura, a partir do vindeiro luns, da Libraría Couceiro de Compostela nun edificio totalmente recuperado da praza de Cervantes. Continuar coa especialización no libro galego e portugués (hoxe máis de dezasete mil títulos no seu catálogo) e no libro antigo e de segunda oportunidade, apostar pola literatura infantil e xuvenil e polas guías, concibir a libraría como punto de encontro e promoción do libro e abrir un obradoiro de encadernación artística (concibindo o libro como o mellor agasallo) serán os sinais de identidade da Couceiro do século XXI. Longa e exitosa vida para esta benquerida libraría. Beizóns para Xesús, Pablo, María e o resto do seu equipo.
Fantástico o pregón de Fran Alonso que inaugurou a Feira do Libro de Vigo. Utilizando a estrutura do relato da araña que danza na arañeira, Fran debuxou de forma brillantísima a estrutura da cadea de valor do libro como ben cultural primeiro. Detívose de forma valente en denunciar a indixencia bibliotecaria viguesa (diante do alcalde, concelleiro de Cultura e director Xeral de Creación Cultural, que nas súas retóricas intervencións posteriores, calaron de forma moi significativa sobre tema tan principal). Beizóns merecidísimas para Fran Alonso. Un pregón memorable.
Coñecéramolo no Cultur.gal. Con este magnífico portal de Música en Galicia (na que se abordan todos os xéneros), a xente do Consello remata a súa primeira etapa de ofrecer portais para as industrias culturais galega: libro, banda deseñada e audiovisual. Unha importante contribución que merece ser recoñecida. Beizóns para esta Mega!
A editorial Alvarellos celebra os seus trinta anos de traballos cun interesante libro conmemorativo no que Quique tivo a deferencia de incluír un meu traballo sobre a evolución da edición galega nos últimos trinta anos. Ten moita razón o editor actual cando expresa que cando comezou o seu pai “a edición era unha tarefa artesanal e hoxe é unha industria cultural”. O chimpo que demos durante este período foi de xigante, non só polo aumento do número de títulos (pasaamos de 187 a 1.800), senón e sobre todo, pola profesionalización do sector e polo aumento do número de lectores e lectoras en galegos. Con todo, para proseguir a nosa actividade os editores galegos seguimos precisando dos azos de fantasía que moveron a xente como don Enrique Alvarellos, cando fundou unha pequena editorial para publicar libros en galego. Beizóns para o traballo de Alvarellos nestes trinta anos! Que veñan moitos libros!
O cartel que publico é unha homenaxe a tantos compañeiros e compañeiros de Esquerda Galega que acreditamos na causa do galeguismo socialista e republicán.
Blúmsdei de Cid Cabido foi a obra gañadora do Premio Táboa Redonda ao mellor Libro Galego do ano 2006, outorgado entre os seus lectores polo Diario de Pontevedra e El Progreso de Lugo. A pesar de que esta novela non foi nin presentada en actos públicos nin apareceron entrevistas ningunhas nos medios, por desexo do seu autor, semella que, aínda así, puido abrirse unha fenda no interese e no apoio dos lectores. Ata agora foron escasas as referencias críticas aparecidas, coa excepción, que coñezamos nós, dos textos de Syldabija e Manuel Rodríguez Alonso. Agardamos que este recoñecemento axude a visibilizar unha obra que, afastándose das convencións da narrativa de ficción clásica, empregando a adxetivación especular ou simétrica e os constantes cambios de rexistro idiomático, aposta por liñas de literatura de investigación. Beizóns para Cid Cabido.
Bromera celebra esta semana os seus primeiros vinte anos de edición en catalán. O proxecto de Josep Gregori –modelo de editor culto, imaxinativo culto e discreto (como ten que ser)– foi consolidándose devagariño ata converterse nunha referente da nosa edición cultural e educativa, ao tempo que no primeiro editor do País Valenciano. O modélico traballo de Gregori e do seu equipo (con Joan Garles Girbés na responsabilidade de responsable de edición) demostra que a edición cultural é unha conversa permanente coa nosa contemporaneidade ao servizo dunha cultura e dunha lingua; un feito ou unha fantasía, aínda máis trascendente, cando se publica contracorrente nunha lingua minorizada como as nosas. A literatura e a edición galega débelle agradecemento aos moitos servizos que a xente de Bromera rendeu á visibilidade da nosa literatura en catalán. Eles foron os primeiros que traduciron a autores galegos como Carlos Casares; foron, tamén, os primeiros que acreditaron en catalán na obra de Agustín Fernández Paz (dende entón un dos máis importantes autores da editorial), Fina Casalderrey, Miguel Vázquez Freire ou Xabier P. Docampo e, máis recentemente os que apostaron polos libros máis recentes de Suso de Toro, ou Marilar Aleixandre. Toda unha proeza. Ademais Bromera facilitounos a edición dalgúns dos seus títulos para traducilos para o galego e colaborou connosco na edición concertada de proxectos infantís como as coleccións Paseniño ou Andavía, un modelo de xestión e creación editorial que permite ofrecer libros moi xeitosos (preparados por autores e ilustradores procedentes dos diversos países da Galeuscat) a calidades e prezos moi competitivos. Celebramos o éxito de Bromera (eses mil títulos editados e cinco millóns de exemplares vendidos) co mesmo entusiasmo ca se se tratase dun éxito propio na medida que nos sentimos partícipes do seu concepto de edición cultural. Beizóns e longa vida de libros para BROMERA (que por certo significa “escuma”!!!).
Con motivo do Día internacional do libro e dos dereitos de autor, hoxe ao mediodía presentaremos no Consello da Cultura Galega Do orixinal ao libro, o primeiro manual de edición técnica en galego que preparou o editor Juan L. Blanco Valdés. Jacobo Bermejo, presidente do Clúster do Produto Gráfico e do Libro Galego acompañaranos nesta presentación. Este magnífico manual, prologado polo ortotipógrafo galego José Martínez de Sousa, proporciona boas doses de autoestima para o conxunto do sector editorial en Galicia ao tempo que fixa en galego os criterios dunha edición textual de calidade. Beizóns para Juan L. Blanco.
Anxo e Gracia, os responsables de Trafegando ronseis, un dos nosos blogs amigos, tiveron a deferencia de agasallarnos con este 
Recomendo vivamente ler e arquivar a 
Noite entrañable a de onte no Carballiño
